Zanim zdecydujemy się pracować w roli niani, pierwszą podstawową zasadą, jakiej należy przestrzegać brzmi: NIANIA NIE ZASTĄPI MAMY.

Każdy, kto decyduje się na pracę opiekunki dziecięcej powinien znać:
• prawidłowy przebieg rozwoju dziecka
• symptomy najpopularniejszych chorób dziecięcych jak astma czy grypa
• zasady pierwszej pomocy
• wiele zabaw dla dzieci w każdym wieku
• piosenki i wierszyki

Każda opiekunka zanim zostanie sam na sam z dzieckiem, powinna spędzić chwilę z jego rodzicami i poznać:
• ulubione potrawy dziecka
• ulubione zabawy i zabawki
• przedmioty, zwierzęta i sytuacje wzbudzające lęk dziecka
• podstawowe zasady wychowania preferowane przez rodziców
• leki regularnie przyjmowane przez dziecko
• numery telefonów do pracy rodziców jak również do lekarza
• dokładny zakres obowiązków i zasady wynagrodzenia


Zdarza się, że opiekunki i rodzice zaniedbują podanie takich podstawowych informacji. Każda opiekunka powinna wiedzieć, że ma prawo nie zgodzić się na wykonanie polecenia, nie dotyczącego jej zakresu obowiązków. Im lepiej sprecyzowane warunki wstępnej umowy tym mniej nieporozumień w dalszej pracy.

ZABURZENIA DZIECIĘCE
W naszych opisach skupiamy się jedynie na objawach zaburzeń, aby ułatwić ich rozpoznanie, zachęcamy jednak do śledzenia literatury i pogłębiania wiedzy na temat poszczególnych schorzeń.

ZABURZENIA ROZWOJU PSYCHICZNEGO


Zaburzenia rozwoju mowy i języka
Jeśli obserwujemy nieprawidłowości lub znaczne opóźnienia w rozwoju mowy, w pierwszej kolejności należy wykluczyć zaburzenia organiczne w budowie i funkcjonowaniu aparatu mowy i słuchu. Zazwyczaj dzieci z tymi zaburzeniami mają w normie rozwiniętą inteligencję i zdolność rozumienia mowy. Wskazane jest skonsultowanie się ze specjalistą, gdy dziecko:
• w wieku 24 miesiąca życia nie wypowiada słów i w 36 miesiącu życia nie formułuje zdań
• przed ukończeniem 2 roku życia ma trudności przy realizowaniu krótkich, a po 3 roku życia także dłuższych, złożonych poleceń
• przedkłada mowę niewerbalną nad werbalną
• mówi w sposób "telegraficzny" z licznymi błędami strukturalnymi i gramatycznymi
• przed ukończeniem 2 roku życia nie reaguje na nazwy przedmiotów znanych mu z codziennego użytkowania
• nie reaguje na własne imię, reaguje natomiast na dźwięki otoczenia takie jak dzwonek czy syrena policyjna

Zaburzenia rozwoju umiejętności szkolnych
W tej grupie mieszczą się zaburzenia nie wynikające z uszkodzeń mózgu lub też procesów chorobowych centralnego układu nerwowego. Specjaliści twierdzą, że zaburzenia te wynikają z zaburzenia rozwoju funkcji poznawczych stanowiących podstawę do wykształcania umiejętności poprawnego czytania i pisania. Do tej grupy zaliczane są popularne zaburzenia: dysleksja, dysgrafia, dysortografia. Dzieci z tymi zaburzeniami są prawidłowo rozwinięte intelektualnie, mają zapewnione właściwe warunki społeczno - kulturowe i metody nauczania. Przy diagnozowaniu tej grupy zaburzeń należy zwrócić uwagę na:
• trudności w czytaniu dokładnym i(lub) ze zrozumieniem
• wolne tempo czytania
• zniekształcanie wyrazów pisanych i czytanych przez opuszczanie pierwszych lub ostatnich sylab
• opuszczanie lub przestawianie wyrazów w tekście
• nieprawidłowe rozpoznawanie liter lub głosek o podobnym kształcie czy brzmieniu
• błędy ortograficzne przy zachowaniu fonetycznej poprawności
• nie rozpoznawanie symboli liczbowych
• nie rozumienie terminów i znaków matematycznych

Zaburzenie rozwoju funkcji motorycznych
Zaburzenia rozwoju funkcji motorycznych diagnozowane są u dzieci między 5 i 11 rokiem życia. Dzieci te mają trudności z koordynacją ruchu nie tylko w obrębie chodzenia czy sięgania po coś, ale także przy wykonywaniu precyzyjnych czynności. Trudności w opanowaniu codziennych czynności można podzielić w zależności od wieku dziecka:

Wiek przedszkolny
• opóźnienie rozwoju umiejętności siadania, raczkowania, chodzenia
• potykanie się, częste kontuzje, niezdarny, niepewny chód
• trudności w trzymaniu przedmiotów, zdolność do ich upuszczania
• trudności w opanowaniu czynności związanych z ubieraniem się
• trudności w opanowaniu jedzenia łyżką, nożem itp.


Wiek szkolny
• trudności w opanowaniu jazdy na rowerze, skakania na skakance, rzucania itp.
• trudności w układaniu puzzli, wycinankach, rysowaniu
Starsze dzieci
• mała sprawność na zajęciach wychowania fizycznego
• trudności w higienie osobistej
• trudności w opanowaniu umiejętności manualnych


Całościowe zaburzenia rozwojowe
Zaburzenia tej grupy obejmują trudności w zakresie nawiązywania interakcji społecznych, komunikacji, zmiany jakościowe w zachowaniu czy też rozwoju zainteresowań.

Autyzm dziecięcy
O dzieciach z autyzmem mówi się, że żyją w swoim własnym świecie, są odizolowane, nie potrafią być w relacji z drugą osobą. Autyzm jest jednym z najpoważniejszych zaburzeń tożsamości. Dzieci z autyzmem mają niezwykłe trudności z nawiązywaniem relacji interpersonalnych, nie nawiązują kontaktu wzrokowego, są obojętne na obecność innych ludzi, panicznie boją się kontaktu z nimi. Wśród objawów autyzmu można ponadto wymienić uboga mimikę, stereotypie ruchowe czy zupełny brak tolerancji na zmiany. Dzieci te preferują zabawę obiektami martwymi, bezpostaciowymi. Ponadto dzieci z autyzmem często mają stawianą diagnozę głuchoty, gdyż wydają się nie słyszeć dźwięków otoczenia. Istnieje jednak zespół zabawek wydających dźwięki, np. zwierząt, na które dzieci z autyzmem reagują tzw. "zwracaniem głuchego ucha". Kolejnym objawem jest wybieranie przez dzieci przedmiotów tzw. "talizmanów" czy "fetyszy". Warto zauważyć że osoby z autyzmem często mają niezwykłe zdolności artystyczne, np. malują obrazy. W terapii autyzmu najpowszechniejsze jest stosowanie psychoterapii behawioralnej.

ZABURZENIA ZACHOWANIA I EMOCJI ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ ZWYKLE W WIEKU MŁODZIEŃCZYM

Zaburzenia hiperkinetyczne (zespoły nadpobudliwości ruchowej)
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami uwagi znany jest powszechnie jako ADHD (Attention Deficit and Hiperactivity Disorder).
(dla zdiagnozowania ADHD konieczna jest obecność co najmniej sześciu z wymienionych objawów przez okres co najmniej 6 miesięcy)
1. Beztroska i nie zwracanie uwagi na szczegóły w pracach domowych i szkolnych
2. Częste niepowodzenia w utrzymaniu uwagi skupionej na zadaniach lub czynnościach związanych z zabawą
3. Nie reagowanie na polecenia słowne
4. Trudności w zakończeniu zadań, przestrzeganiu instrukcji przy zachowanych chęciach i zrozumieniu poleceń
5. Upośledzona umiejętność organizowania zadań i aktywności